آشنایی با تجهیزات طبیعت گردی
خلاصه کلاس آشنایی با تجهیزات طبیعت گردی
این یک خلاصه جامع و ساختاریافته از مباحث مطرح شده در کلاس «آشنایی با تجهیزات طبیعت‌گردی و بقا در طبیعت» است که بر اساس گفته‌های استاد محسن مختاریان تهیه شده و آماده چاپ می‌باشد:
اصول کلی و اهمیت تجهیزات در طبیعت‌گردی
انسان در طبیعت در ضعیف‌ترین موقعیت خود قرار دارد و برای مقابله با سختی‌های آن حتماً باید از تجهیزات مناسب استفاده کند . استفاده از تجهیزات استاندارد نه تنها باعث حفظ سلامت و جلوگیری از آسیب‌دیدگی می‌شود، بلکه باعث می‌گردد فرد به جای تحمل رنج، از طبیعت لذت ببرد . طبق توصیه منابع، پیش از هر سفر باید طراحی برنامه انجام شود؛ یعنی مشخص شود کجا، در چه فصلی و با چه هدفی (جنگل، کویر، کوهنوردی سنگین و غیره) سفر می‌کنیم .
چک‌لیست و برنامه‌ریزی
داشتن یک چک‌لیست شخصی‌سازی شده برای جلوگیری از فراموش کردن وسایل ضروری (مثل فندک، جوراب اضافه یا باتری) حیاتی است . همچنین توصیه می‌شود راهنمایان همیشه مقصد دقیق، زمان بازگشت و اسامی همراهان را به خانواده یا مراجع ذی‌صلاح اطلاع دهند .
تجهیزات چهارگانه اصلی (کفش، باتوم، کوله‌پشتی، کیسه‌خواب)
۱. کفش (قلب دوم طبیعت‌گرد)
- انواع: شامل کفش‌های سنگین (برای زمستان و کرامپون‌خور)، نیمه‌سنگین (سه فصل) و ترکینگ (سبک برای پیاده‌روی) .
- سایز مناسب: کفش باید حدود یک تا دو سایز بزرگتر از پای معمولی باشد تا با جوراب ضخیم فشار نیاورد و انگشتان آزادانه حرکت کنند (برای جلوگیری از سیاه شدن ناخن و یخ‌زدگی) .
- نحوه بستن بند: هنگام صعود، بندها در قسمت مچ کمی آزادتر و هنگام فرود، برای جلوگیری از ضربه به انگشتان، بندها باید کاملاً محکم بسته شوند .
- پیشگیری از تاول: استفاده از سه لایه جوراب (لایه اول نخی نازک، دوم جوراب کوه و سوم یک لایه نازک دیگر) و استفاده از چسب زینک یا کینزیو در نقاط حساس پا توصیه می‌شود .
۲. باتوم (عصای دست طبیعت‌گرد)
- فواید: انتقال ۳۰ درصد از وزن و فشار از روی زانوها و کمر به دست‌ها .
- تنظیم قد: در سطح صاف، زاویه آرنج باید ۹۰ درجه باشد. هنگام صعود باتوم کوتاه‌تر و هنگام فرود بلندتر تنظیم می‌شود .
- نکات فنی: باتوم‌های کلیپسی برای ارتفاعات و فصل سرما مطمئن‌تر از نوع پیچی هستند .
۳. کوله‌پشتی (خانه متحرک)
- ظرفیت: برای برنامه‌های یک‌روزه (۲۵-۴۰ لیتر)، چندروزه (۴۰-۶۵ لیتر) و برنامه‌های زمستانی یا هیمالیایی (بیش از ۶۵ لیتر) .
- ارگونومی: وزن کوله باید مستقیماً روی استخوان لگن منتقل شود تا به شانه و ستون فقرات آسیب نرسد .
- تفاوت جنسیتی: کوله‌های مخصوص بانوان معمولاً ارتفاع کوتاه‌تر و بندهای متناسب با آناتومی خانم‌ها دارند .
۴. کیسه‌خواب (ضامن ریکاوری بدن)
- انواع:
- پر: سبک، کم‌حجم، عمر طولانی و گرمای عالی؛ اما حساس به رطوبت و گران‌قیمت .
- الیاف: مناسب برای مناطق مرطوب و جنگلی، نگهداری آسان‌تر اما سنگین‌تر و حجیم‌تر .
- استاندارد دمایی: شامل دمای Comfort (خواب راحت برای خانم‌ها)، Limit (خواب راحت برای آقایان) و Extreme (حداقل دمای بقا که فرد فقط زنده می‌ماند) است .
- نگهداری: کیسه‌خواب را نباید طولانی‌مدت به صورت فشرده در کیسه نگه داشت؛ بلکه باید به صورت باز یا در کیسه‌های بزرگ استراحت نگهداری شود .
اصول بقا و کمپینگ
- قانون STOP در بحران: هنگام بروز حادثه یا گم شدن، ابتدا توقف (Stop)، سپس فکر کردن (Think)، مشاهده (Observe) و در نهایت برنامه‌ریزی (Plan) انجام شود .
- مسیریابی: استفاده از اپلیکیشن‌های آفلاین مثل Wikiloc و Strava و داشتن نقشه توپوگرافی ضروری است .
- برپایی چادر:
- محل چادر باید صاف، خشک و دور از مسیر ریزش سنگ، سیلاب، چشمه (محل آب‌خوری حیوانات) و مسیر وزش باد شدید باشد .
- در مناطق سنگلاخی که امکان استفاده از میخ نیست، از طناب و سنگ برای مهار چادر استفاده شود .
تمامی تجهیزات کوهنوردی مانند ابزارهای یک ارکستر هستند؛ تنها زمانی سمفونی سلامتی و لذت در طبیعت نواخته می‌شود که هر ابزار به درستی انتخاب، تنظیم و در کنار بقیه به کار گرفته شود.